Duran: Tarih tekerrür etmek zorunda değildir

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen TRT World Forum 2026’nın açılışında konuştu. Bu yıl 10’uncusu gerçekleştirilen forumun teması “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” olarak belirlendi.

Duran, forumu teşrifleriyle onurlandıran Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkürlerini iletti. Farklı coğrafyalardan, kültürlerden ve düşünce geleneklerinden konukların bir araya geldiği platformun bu yılki buluşmasının insanlığın ortak geleceğine dair yeni ufuklar açmasını temenni etti.

Ortak kuralların aşındığı bir dönem

Duran, uluslararası sistemin derin bir eksen kayması ve yapısal kriz yaşadığını söyledi. Güç merkezlerinin çoğaldığı, ortak kuralların aşındığı ve ortak sorumluluk duygusunun zayıfladığı bir dönemden geçildiğini belirtti. Merkezsizleşen dünyada insanlığın kaderini etkileyen kararların sayısının arttığını, ancak bu kararların hesabını verecek siyasi iradenin giderek zayıfladığını ifade etti.

Konvansiyonel savaş risklerinin ve vekalet çatışmalarının arttığını dile getiren Duran, yapay zekâ ve dijital teknolojiler üzerindeki hâkimiyet yarışının yeni güç ilişkileri doğurduğunu, tekno-faşizmin ise teknolojinin bir tahakküm aracına dönüşme riskini büyüttüğünü kaydetti.

Tehditler küreselleşirken çözümler millileşiyor

Duran, uluslararası kurumların giderek işlevini yitirdiğini belirterek, iklim krizinden göçe, salgınlardan gıda güvenliğine kadar küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığı bir dönemde bu durumun yaşandığını vurguladı. Gazze’de yaşanan olayların uluslararası sistemin barışı, adaleti ve insan onurunu koruma konusundaki yetersizliğini ortaya koyduğunu söyledi.

Duran, günümüz manzarasının iki dünya savaşı arasındaki dönemi hatırlattığını ifade ederek, “Tarih tekerrür etmek zorunda değildir.” dedi. Bu soruya cevap aramanın forumun temel amacı olduğunu belirtti.

Kurucu bir çoğulculuk önerisi

Duran, dünyanın yeni bir savaşın galiplerine değil, yeni bir barışın kurucularına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Türkiye’nin merkezsizleşen dünyayı istikrara kavuşturmanın yolunun yeni bir hâkim merkez yaratmak değil, farklı güç merkezlerini ortak sorumluluk ve hukuk zemininde buluşturmak olduğunu savunduğunu belirtti. Daha dengeli bir güç dağılımı, daha kapsayıcı bir temsil ve ortak sorumluluğa dayanan yeni bir uluslararası düzen önerisini dile getirdi.

Duran, diplomasi alanındaki kurumsal katkılara da değinerek, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nca düzenlenen STRATCOM Zirveleri, Münih Güvenlik Konferansı ve SETA iş birliğiyle yürütülen “Müttefikler Ankara’da” programı ile Türk Dünyası Diyalog Forumu’nu örnek olarak gösterdi. Gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında benzer bir forumun hayata geçirileceğini açıkladı.