Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi başladı: 24 ayda 1 milyon kadına ulaşılacak
Bakanlık ile Sıfır Atık Vakfı'nın ortak projesi 81 ilde eğitim, gönüllü kadın elçi ağı ve kooperatif desteği içeriyor. Bakan Göktaş, COP31'deki etkinliklerde adil geçiş için sosyal koruma ve bakım hizmetleri önerilerini de açıkladı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sıfır Atık Vakfı, 24 ay sürecek ve ülke genelinde 1 milyon kadına ulaşmayı hedefleyen Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi’ni başlattı. Projeyi Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Sıfır Atık Müzesi’ndeki tanıtım etkinliğinde anlattı.
Proje üç ayağa dayanıyor. Birincisi bilgi ve farkındalık: 81 ildeki merkezlerde sıfır atık eğitimleri verilecek, kadınlara gündelik hayatta kolayca uygulayabilecekleri bilgiler sunulacak. Aile eğitim programı ve dijital altyapıyla bu bilgi daha geniş kitlelere ulaştırılacak. Çocukların aileleriyle katılacağı etkinliklerle de sıfır atık bilincinin eve taşınması amaçlanıyor.
İkinci ayak yerel liderlik. 81 ilin tamamında gönüllü kadınlardan oluşan Sıfır Atık Kadın Elçileri ağı kurulacak. Elçiler kendi şehirlerinde farkındalığı artıracak, iyi uygulamaların yayılmasına katkı verecek. Düzenli toplantılarla tecrübelerini paylaşabilecekleri ortak bir zemin de oluşturulacak.
Üçüncü ayak ekonomik güçlendirme. Kadın kooperatiflerinin eğitim süreçlerinde sıfır atık yaklaşımını benimsemesi desteklenecek. Tarım, sanayi ve tekstil atıklarından katma değerli ürünler geliştirilmesi teşvik edilecek, uygun ürünler kooperatiflerin ürün gruplarına eklenecek.
Göktaş, projenin Bakanlığın 81 ile yayılan hizmet ağını Sıfır Atık Vakfı’nın birikimiyle buluşturduğunu söyledi. Konuşmasında Kenya’da Wangari Maathai’nin başlattığı Yeşil Kuşak Hareketi’ni ve Hindistan’da güneş enerjisi mühendisi olarak yetişen kadınları örnek gösterdi. Türkiye’den ise Zonguldak’taki Karaelmas Kadın Kooperatifi’ni andı. Kooperatifte kadınlar ceviz kabuğundan baret, eski kotlardan madenci tulumu üretiyor. Deprem bölgesindeki atölyelerde çalışan 2 bin 500 kadın da atıklardan mozaik yapıyor.
Bakan, Bakanlığın politika çalışmalarına da değindi. Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda çevre ve iklim değişikliği ilk kez temel politika alanlarından biri olarak yer aldı. Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulu bünyesinde “İklim Değişikliği, Çevre ve Kadınların Rolü Alt Komitesi” kuruldu. Temiz teknoloji alanındaki kadın girişimciler TÜBİTAK işbirliğiyle destekleniyor. Bakanlık ayrıca iklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkisini araştıran kapsamlı bir çalışma yürütüyor ve tarımda çalışan kadınların güçlüklerini, uyum kapasitelerini ve çözümlerini haritalıyor.
Göktaş, COP31’in Mavi Bölge’sindeki Aşık Veysel Salonu’nda düzenlenen “Adil Geçiş İçin Sosyal Koruma, Bakım Hizmetleri ve Kadınların Güçlenmesi Etkinliği”nde de konuştu. Adil geçiş ilkesinin uzun süre ağırlıklı olarak kömür ve enerji gibi sektörlerde çalışanların yeni işlere geçişiyle ele alındığını, bugün kapsamının genişlediğini belirtti. COP30’da bir adil geçiş mekanizması kurulduğunu, Belem Kadın-Erkek Eşitliği Eylem Planı’nın da sosyal korumayı ve bakım hizmetlerini iklim politikalarının parçası saydığını hatırlattı. 2050’ye kadar dünyada 65 yaş üstü nüfusun iki katına çıkmasının öngörüldüğünü, dünya nüfusunun yaklaşık yarısının ise hâlâ hiçbir sosyal koruma güvencesine sahip olmadığını söyledi.
Bakan, riskleri erken tespit etmek için geliştirdikleri Sosyal Risk Haritaları’nı da anlattı. Bu sistemde 648 gösterge ve 35 risk haritasıyla ihtiyaçlar hane ve bölge düzeyinde izleniyor. 81 ilde riskli haneler ziyaret ediliyor, aileler ilgili kurumlara yönlendirilip süreç boyunca takip ediliyor. Göktaş, bakım yükünün tek başına evdeki kadının üzerine bırakılmaması gerektiğini vurguladı.
Göktaş, adil geçişin sosyal boyutunu güçlendirmek için uluslararası düzeyde üç adım önerdi: sosyal korumanın ulusal iklim planlarına ve uyum stratejilerine eklenmesi, bakım hizmetlerinin iklim finansmanı kapsamında değerlendirilmesi ve adil geçişin sosyal etkilerinin hane düzeyinde izlenmesi. Aynı etkinlikte kendi moderatörlüğünde bir panel de yapıldı. Panele Azerbaycan Aile, Kadın ve Çocuk Sorunları Devlet Komitesi Başkanı Bahar Muradova, İslam İşbirliği Teşkilatı Kadının İlerlemesi Teşkilatı Bakanlar Konseyi ve İcra Kurulu Başkanı Amal Ammar, Sırbistan Bakanı Tatjana Macura ve Somali Aile ve İnsan Hakları Geliştirme Bakanı Khadija Mohamed Al Makhzoumi katıldı.
Bakan Göktaş ayrıca Mavi Bölge’deki Türkiye Pavilyonu’nu ziyaret ederek oyuncular Deniz Can Aktaş ve Sümeyye Aydoğan ile bir araya geldi. Burada gazetecilere konuşan Göktaş, iklim değişikliğinden en fazla kadınların ve çocukların etkilendiğini söyledi. Sanatçıların gençler üzerinde etkili olduğunu, kamuoyu oluşturabildiğini belirterek iklim krizi mesajı vermelerini değerli bulduğunu ifade etti.






